Khoa Hoc Va Cong Nghe Viet Nam
Bộ KH&CN đang nghiên cứu mô hình Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia sử dụng ngân sách nhà nước, hướng tới tạo kênh “vốn mồi” để thúc đẩy phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp công nghệ tại Việt Nam.
Ngày 15/6, Tại TP.HCM, Bộ KH&CN tổ chức Tọa đàm “Vấn đề và giải pháp cho quỹ đầu tư mạo hiểm sử dụng ngân sách nhà nước”, nhằm lấy ý kiến về các vấn đề liên quan đến mô hình pháp lý thành lập, cơ chế hoạt động của Quỹ đầu tư mạo hiểm sử dụng ngân sách nhà nước phục vụ cho công tác xây dựng báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia tại Việt Nam (Quỹ ĐTMHQG).
Tham dự Tọa đàm có PGS. TS. Vũ Hải Quân, Uỷ viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ KH&CN, Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh, cùng các các cơ quan quản lý nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu, các quỹ đầu tư và doanh nghiệp (DN).
Cũng tại Tọa đàm, đại diện các quỹ đầu tư như Gobi Partners, ThinkZone, Quest Ventures, Kairous Capital cùng nhiều tổ chức trong hệ sinh thái ĐMST đã đề xuất Việt Nam nghiên cứu mô hình quỹ đầu tư vào các quỹ (Fund of Funds – FoF) hoặc cơ chế đồng đầu tư với khu vực tư nhân. Theo đó, nguồn vốn nhà nước đóng vai trò “vốn mồi”, giúp chia sẻ rủi ro và thu hút thêm dòng vốn xã hội.
Từ kinh nghiệm của Singapore và Kazakhstan, các đại biểu cho rằng, giai đoạn đầu Việt Nam nên ưu tiên phân bổ vốn cho một số quỹ đầu tư tư nhân có năng lực, sau đó đánh giá, sàng lọc và mở rộng theo lộ trình phù hợp. Đồng thời, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, chính sách thuế và năng lực quản lý quỹ để bảo đảm hiệu quả hoạt động.
Các chuyên gia xác nhận nguyên nhân chưa có quỹ đầu tư mạo hiểm nào có vốn nhà nước hoạt động hiệu quả là do ba điểm nghẽn về cơ chế: cơ chế quản lý ngân sách truyền thống không cho phép chấp nhận mức độ rủi ro cao – yếu tố vốn là bản chất của đầu tư mạo hiểm; quy trình giải ngân và thủ tục hành chính phức tạp, khiến việc ra quyết định đầu tư không đủ nhanh để theo kịp thị trường; thời hạn đầu tư và đánh giá hiệu quả thường quá ngắn, trong khi một khoản đầu tư mạo hiểm cần từ 10-15 năm để chứng minh giá trị.
Kinh nghiệm từ Singapore và Kazakhstan cho thấy, giai đoạn đầu chỉ nên phân bổ vốn nhà nước cho một số quỹ tư nhân đã được chứng minh năng lực, sau đó đánh giá và sàng lọc trước khi mở rộng, không triển khai ồ ạt ngay từ đầu. Song song với đó, khung pháp lý, chính sách thuế và năng lực quản lý quỹ cần được hoàn thiện cùng lúc, thiếu một trong ba, vốn vào mà không ra được. Mô hình quỹ đầu tư vào các quỹ hoặc đồng đầu tư cùng tư nhân, được nhiều bên ủng hộ là hướng đi phù hợp nhất cho giai đoạn khởi động.
